Trang chủ > >

Thay đổi ý định và hành vi cai thuốc lá sau sàng lọc ung thư phổi bằng LDCT: Nghiên cứu dọc tại Việt Nam

Mã bài báo : SKPT_26_042_V
Ngày xuất bản : 30/06/2026
Số trang : 128-140
Tác giả : Trần Văn Dũng
Lượt xem : ( 412 )

Danh sách tác giả (*)

Trần Văn Dũng ₁ - Bệnh viện K
Nguyễn Khắc Kiểm ₂ - Bệnh viện K
Ngô Lê Lâm ₃ - Bệnh viện K
Lê Văn Quảng ₄ - Bệnh viện K

Mục tiêu: Đánh giá sự thay đổi ý định và hành vi cai thuốc lá trước - sau sàng lọc ung thư phổi bằng cắt lớp vi tính liều thấp (LDCT), và xác định các yếu tố liên quan đến khả năng kiêng hút thuốc lá ngắn hạn (7 ngày tự báo cáo) ở nhóm tiếp tục hút thuốc sau sàng lọc.

Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu áp dụng thiết kế dọc tiến cứu một nhánh trên 2.038 đối tượng nguy cơ cao đang hút thuốc tại Hà Nội (2024-2025). Đối tượng được tuyển từ cộng đồng qua mạng lưới 30 trạm y tế tại hai quận Thanh Trì và Hoàng Mai, sau đó được mời đến Bệnh viện K để chụp LDCT. Dữ liệu được thu thập bằng phỏng vấn trực tiếp tại hai thời điểm: trước khi chụp LDCT và sau khi nhận kết quả (trung vị 30 ngày). Các yếu tố liên quan đến hành vi kiêng hút thuốc lá ngắn hạn (7 ngày tự báo cáo) tại thời điểm 30 ngày sau khi nhận kết quả sàng lọc LDCT.

Kết quả: Sau khi nhận kết quả LDCT (trung vị 30 ngày), 12,1% (247/2.038) đối tượng đạt tiêu chuẩn kiêng hút thuốc lá ngắn hạn (7 ngày tự báo cáo). Ở nhóm tiếp tục hút, tỷ lệ không dự định cai giảm từ 31,3% xuống 5,7%; điểm ý định trung bình tăng từ 2,3 lên 2,8 (p<0,001), trừ nhóm thiếu bảo hiểm y tế. Khả năng kiêng hút thuốc lá ngắn hạn liên quan thuận với nhóm tuổi 65-74 (OR=1,39) và bệnh mạn tính đồng mắc (OR=1,37); ở phân nhóm nữ (n=77; 3,8%) ghi nhận OR cao (4,92; 95% CI: 3,00-8,07) nhưng cần diễn giải thận trọng do cỡ mẫu nhỏ. Mức độ hút thuốc lá tích lũy nặng (≥30 bao-năm) liên quan độc lập với khả năng kiêng thuốc giảm (OR=0,72; 95% CI: 0,54-0,95; p=0,022). Kết quả LDCT dương tính thúc đẩy ý định nhưng không dự báo độc lập hành vi thực tiễn.

Kết luận: Trong khuôn khổ thiết kế dọc một nhánh, sự kiện sàng lọc LDCT được ghi nhận đi cùng với sự gia tăng ý định cai thuốc lá và tỷ lệ kiêng hút thuốc ngắn hạn ở quần thể nguy cơ cao. Mức độ hút thuốc lá tích lũy nặng và tình trạng không có bảo hiểm y tế là các yếu tố ghi nhận được đi cùng với khả năng kiêng thuốc giảm. Cần tích hợp tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ dược lý cai nghiện thuốc lá vào quy trình sàng lọc; vai trò của bảo hiểm y tế đối với cai thuốc lá cần được đánh giá thêm qua các nghiên cứu kinh tế y tế chuyên biệt.

DOI : https://doi.org/10.38148/JHDS.1004SKPT26-042_V
Chủ đề : Phòng chống các bệnh không lây nhiễm
Loại bài báo : Nghiên cứu gốc
Chuyên nghành : Chuyên Ngành Y

File toàn văn

Thông tin liên hệ : Trần Văn Dũng
Email : dungtranvk1011@gmail.com
Địa chỉ : Bệnh viện K

Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển

Journal of Health and Development Studies (JHDS)

Thay đổi ý định và hành vi cai thuốc lá sau sàng lọc ung thư phổi bằng LDCT: Nghiên cứu dọc tại Việt Nam

Danh sách tác giả (*)

Bài báo liên quan

Danh mục khác

Bài viết mới nhất

Bài viết nổi bật